Son Güncelleme: 30.03.2026
1. Amaç ve Kapsam
Bu doküman, Türkiye Ekonomi Olimpiyatları (TEO) ulusal seçme sürecinde kullanılacak Ekonomi ve Finans müfredatını tanımlar. Kapsam, IEO’nun Ekonomi-Finans çerçevesini koruyarak, Türkiye’deki öğrenciler için AP Microeconomics & AP Macroeconomics ve IB Economics HL’deki çekirdek konularla maksimum örtüşecek şekilde yapılandırılmıştır.
Ulusal seçmelerde ölçülmesi amaçlanan beceriler: temel kavram ve modelleri anlama, uygulama (senaryo ve politika değerlendirmesi), grafik/tablo yorumlama ve kanıttan akıl yürütme (korelasyon ile olası nedensel mekanizmaları ayırt edebilme).
Not: AP veya IB müfredatlarında yer almayan bazı ileri seviye başlıklar (ör. tekrarlanan oyunlar/taahhütler, faiz oranı paritesi, doğal-saha deneyleri metodolojisi, türevler, crowdfunding, kripto/DeFi gibi finans konuları) ulusal seçme müfredatından çıkarılmış; milli takımın uluslararası finallere hazırlığı (kamp) modülüne bırakılmıştır.
2. Program Yapısı ve Değerlendirme Yaklaşımı
TEO ulusal seçme müfredatı 5 ana alanda kurgulanmıştır: Mikroekonomi, Makroekonomi, Uluslararası Ekonomi, Modern Ekonomide Kanıt ve Veri Okuryazarlığı, Finansal Okuryazarlık (çekirdek).
Soru tipleri; kavramsal çoktan seçmeli sorular, kısa hesap/yorum soruları, grafik ve tablo yorumlama, kısa senaryo/politika analizi (ör. vergi-sübvansiyon etkileri, dışsallık çözüm önerileri) şeklinde tasarlanabilir.
Matematiksel Hesaplamalar
Sorular ileri düzey matematik gerektirmeyecek şekilde tasarlanır; gerekli hesaplamalar lise düzeyinde kalır. Yarışmanın tüm aşamalarında yalnızca 4 işlem yapan basit hesap makinesi (toplama, çıkarma, çarpma, bölme) kullanımına izin verilir. Telefon/tablet hesap makinesi, akıllı saat, programlanabilir veya grafik çizebilen hesap makineleri ve diğer akıllı cihazlar yasaktır. Online aşamada, sınav platformu içinde gömülü (embedded) basit bir hesap makinesi de sunulabilir; kesin uygulama ilgili yıl Resmî Duyurusu’nda belirtilir. Tüm aşamalarda katılımcılar yalnızca boş A4 kâğıt üzerinde karalama yapabilir; kitap, ders notu veya üzerinde yazı bulunan herhangi bir materyal karalama amacıyla dahi kullanılamaz.
3. TEO Beceri Çerçevesi
1. Ekonomi
TEO’da sorular yalnızca konu bilgisini değil, öğrencinin ekonomi/finans düşünme biçimini de ölçer. Bu nedenle müfredat ve değerlendirme, aşağıdaki 4 beceri kategorisi üzerinden kurgulanır:
Beceri Kategorisi 1 — İlkeler ve Modeller (Principles & Models)
1.A Ekonomik kavram, ilke ve modelleri doğru biçimde tanımlar ve açıklar.
1.B Verilen bir örnek/olay üzerinden ilgili kavram, ilke veya modeli tanır ve eşleştirir.
1.C Nicel veri veya basit hesaplama kullanarak ilgili kavram/ilke/modeli tanımlar veya uygular.
1.D Ekonomik kavram ve modellerin benzerliklerini, farklarını ve sınırlılıklarını tartışır.
Beceri Kategorisi 2 — Yorumlama ve Açıklama (Interpretation)
2.A Ekonomik kavram ve modelleri kullanarak belirli bir sonucun nasıl oluştuğunu açıklar veya hedeflenen sonuca ulaşmak için hangi eylemin/politikanın gerekli olduğunu gerekçelendirir.
2.B Bir sonucun birden fazla değişkenin etkileşimiyle oluştuğu durumlarda açıklama yapar; bir hedefe ulaşmak için birden fazla adımı/politikayı birlikte değerlendirir.
2.C Bir ekonomik sonucu nicel veri/hızlı hesaplama üzerinden yorumlar (ör. yüzde değişim, esneklik yorumu, reel-nominal ayrımı).
Beceri Kategorisi 3 — Uygulama ve Sonuç Çıkarma (Application & Inference)
3.A Verilen bir ekonomik durumda, kavram ve modelleri kullanarak sonucu belirler (ne olur?).
3.B Bir veya daha fazla değişikliğin (şok/politika/koşul değişimi) diğer piyasalar veya ilgili büyüklükler üzerindeki etkisini belirler (ne değişir, nasıl zincirlenir?).
3.C Bir değişimin etkisini nicel veri veya basit hesaplama ile belirler (ör. vergi geliri değişimi, dengeye etkiler, enflasyon/işsizlikte yön-büyüklük sezgisi).
Beceri Kategorisi 4 — Grafik ve Görsel Okuryazarlık (Graphing & Visuals)
4.A Bir ekonomik model/piyasayı temsil eden doğru ve etiketli grafik/şema çizer.
4.B Verilen durumu doğru etiketli bir grafik üzerinde göstererek yorumlar.
4.C Bir değişimin etkisini (kayma/hareket/denge değişimi) doğru grafik üzerinde gösterir ve açıklar.
Not: TEO’da grafik-tablo okuryazarlığı yalnızca “grafik çizmek” değil; grafikten çıkarım yapma ve gerekçelendirme becerisidir.
Soru Tasarımı ve Ölçme–Değerlendirme İlkeleri (bu becerilere göre)
TEO soru havuzu ve değerlendirme yapısı aşağıdaki prensiplere göre oluşturulur:
1. Konu + Beceri eşleştirmesi: Her soru en az bir konu başlığına ek olarak en az bir beceri koduyla (1.A–4.C) etiketlenir.
2. Gerçek hayat bağlamı: Sorular, mümkün olduğunda güncel bağlamlarla (platform piyasaları, dijital ödemeler, iklim/arz şokları vb.) sunulur; ancak çözüm, çekirdek müfredat bilgisiyle yapılabilir.
3. Kanıta dayalı akıl yürütme: Grafik/tablo içeren sorularda öğrenciden korelasyon–nedensellik ayrımını sezgisel düzeyde gözetmesi ve tutarlı mekanizma kurması beklenir (özellikle 2.A–2.C).
4. Şeffaf zorluk yönetimi:
o Temel seviye: 1.A–1.C, 2.A
o Orta seviye: 2.B–2.C, 3.A
o İleri seviye: 3.B–3.C, 4.B–4.C
5. Çoklu temsil: Kritik kavramlar, metin + veri + grafik gibi farklı temsillerle ölçülür (özellikle 1.C/2.C/4.B).
Uygulama Örnekleri
· (1.A–1.B) “Verilen senaryoda hangi piyasa yapısı söz konusudur? Neden?”
· (2.A) “Bu sonuç hangi mekanizma ile ortaya çıkar? Hangi politika/eylem sonucu değiştirir?”
· (2.B) “Sonuca birden fazla etken katkıda bulunuyorsa hangi etken daha baskın? Birden fazla politika birlikte uygulanırsa beklenen etki nedir?”
· (2.C/3.C) “Tablodaki veriye göre reel ücret nasıl değişir? Enflasyon farkı/ yüzde değişim/ basit esneklik yorumu nedir?”
· (3.A–3.B) “Vergi/şok/kur değişimi sonrası denge fiyat-miktar nasıl değişir? İkincil piyasaya etkisi ne olur?”
· (4.A–4.C) “AD-AS / arz-talep / dışsallık grafiğini çiz; şoku grafikte göster; yeni dengeyi etiketle ve kısa yorumla.”
2. Finans
TEO Finans soruları; öğrencilerin yalnızca kavram bilgisini değil, kişisel finans kararlarını analiz etme, riskleri değerlendirme ve veriye dayalı çıkarım yapma becerilerini de ölçer. Değerlendirme aşağıdaki 4 beceri kategorisi üzerinden kurgulanır:
Finans Beceri Kategorisi 1 — Kavramlar ve Araçlar (Concepts & Instruments)
F1.A Temel finans kavramlarını doğru tanımlar (gelir-gider, borç, faiz, risk, getiri, enflasyon, likidite vb.).
F1.B Finansal ürün ve araçları ayırt eder ve temel özelliklerini açıklar (mevduat, kredi, kredi kartı, hisse, tahvil, sigorta, fon vb.).
F1.C Bir finansal durumda hangi aracın/ürünün uygun olabileceğini kavramsal gerekçeyle seçer (amaç–araç eşleştirmesi).
F1.D Finansal kavramların sınırlılıklarını ve yanlış yorumlanma risklerini belirtir (ör. nominal–reel, “yüksek getiri = yüksek risk” genellemesinin sınırları).
Finans Beceri Kategorisi 2 — Yorumlama ve Karar Gerekçelendirme (Interpretation & Decision Reasoning)
F2.A Verilen bir bütçe/plan senaryosunda harcama–tasarruf dengesini yorumlar; finansal hedefe ulaşmak için hangi adımların uygun olduğunu açıklar.
F2.B Borçlanma seçeneklerini (kredi vs kredi kartı vb.) maliyet–fayda açısından karşılaştırır; geri ödeme gücü ve riskleri gerekçelendirir.
F2.C Risk-getiri, vade, likidite ve belirsizlik unsurlarını birlikte değerlendirerek temel yatırım kararını savunur (gerekçe temelli).
Finans Beceri Kategorisi 3 — Hesaplama ve Uygulama (Quantitative Application)
F3.A Basit faiz, bileşik faiz ve paranın zaman değeri mantığını uygular (yaklaşık hesaplar dâhil).
F3.B Borç maliyeti ve geri ödeme yükünü hesaplar/yorumlar (faiz oranı, vade, toplam geri ödeme, asgari ödeme etkisi vb.).
F3.C Yatırım getirisi ve riskle ilgili temel nicel çıkarım yapar (beklenen getiri sezgisi, çeşitlendirme etkisi, fiyat–getiri ilişkisi, enflasyonla reel getiri).
Not: TEO ulusal seçmede hesaplamalar “ağır matematik” değil; temel nicel okuryazarlık ve doğru yorum hedeflenir.
Finans Beceri Kategorisi 4 — Finansal Görseller ve Kanıt (Financial Visuals & Evidence)
F4.A Basit finansal tablo/grafikleri okur ve yorumlar (bütçe tablosu, faiz–vade karşılaştırması, getiri grafiği, fiyat serisi vb.).
F4.B Veriden hareketle gerekçeli çıkarım yapar; hangi bilginin karar için kritik olduğunu ayırt eder (ör. toplam maliyet, risk göstergesi, volatilite).
F4.C Dolandırıcılık ve riskli tekliflerde “kırmızı bayrakları” veriye/ifadelere dayanarak tespit eder (gerçekçi olmayan getiri, eksik bilgi, regülasyon iddiası vb.).
Finans Soru Tasarımı ve Ölçme–Değerlendirme İlkeleri
1. Senaryo temelli ölçme: Sorular günlük hayata yakın senaryolar üzerinden kurulur (bütçe, kredi, sigorta, yatırım kararı, dolandırıcılık).
2. Karar gerekçesi: Doğru seçenek kadar, seçimin gerekçesi de önemlidir (F2.*).
3. Temel nicel okuryazarlık: Bileşik faiz, reel–nominal ayrımı ve borç maliyeti gibi çekirdek hesaplamalar önceliklidir (F3.*).
4. Kanıta dayalı çıkarım: Grafik/tablo içeren sorularda öğrencinin veriyi doğru okuması ve kararını veriye dayandırması beklenir (F4.*).
5. Güvenlik ve etik farkındalık: Finansal dolandırıcılık, Ponzi/piramit şemaları ve güvenli dijital işlem farkındalığı ayrı bir beceri alanıdır (F4.C).
Uygulama Örnekleri
· (F1.A–F1.C) “Bu hedef için en uygun ürün hangisi ve neden?”
· (F2.A) “Bu bütçede hangi kalemler sürdürülemez? Hedefe ulaşmak için hangi iki değişiklik en etkili olur?”
· (F2.B–F3.B) “Kredi kartı borcu vs ihtiyaç kredisi: toplam maliyet ve risk açısından hangisi daha mantıklı?”
· (F3.A) “Bileşik faizle 12 ay sonunda yaklaşık birikim ne olur?”
· (F4.A–F4.B) “Grafikteki faiz-vade karşılaştırmasına göre toplam geri ödeme nasıl değişiyor?”
· (F4.C) “Bu yatırım teklifinde hangi ifadeler/vaatler dolandırıcılık riski taşır?”
4. İçerik Haritası
| Alan | Kapsam | Önerilen süre* | Ölçülecek çıktılar |
|---|---|---|---|
| Mikroekonomi | Piyasalar, tüketici-firma kararları, piyasa yapıları, devlet müdahaleleri, piyasa aksaklıkları, işgücü piyasası, temel oyun teorisi | 18-22 saat | Grafik/dengeler, marjinal analiz, refah etkileri, politika karşılaştırması |
| Makroekonomi | Göstergeler, AD-AS, para-bankalar, para/maliye politikası, büyüme, dalgalanmalar ve kriz mantığı, eşitsizlik | 16-20 saat | Veri yorumlama, şok analizi, politika aktarım mekanizması |
| Uluslararası Ekonomi | Ticaretten kazançlar, korumacılık, döviz kurları ve rejimler, para birlikleri, çevre ve sürdürülebilir kalkınma | 10-12 saat | Karşılaştırmalı üstünlük, dağılım etkileri, kur analizi |
| Modern Ekonomi: Kanıt | Grafik/tablo okuma, korelasyon-nedensellik ayrımı, sezgisel kanıt değerlendirme | 6-8 saat | Kanıt temelli akıl yürütme, veriyle tutarlı açıklama |
| Finans (çekirdek) | Bütçe-planlama, tasarruf-bileşik faiz, borç-kredi, yatırım temelleri, risk yönetimi, sigorta, dolandırıcılık | 10-12 saat | Finansal karar verme, faiz hesapları, risk-getiri sezgisi |
*Süreler öneridir; öğrencinin program ve takvimine göre düzenlenebilir.
5. TEO Aşamalarına Göre Konu Ağırlıkları
1. Aşama — Online Eleme Sınavı (Ekonomi + Finansal Okuryazarlık)
Format ve Süre: 1. Aşama, online gözetimli bir sınavdır ve iki bölümden oluşur: Ekonomi (60 soru / 120 dakika) ve Finansal Okuryazarlık (30 soru / 60 dakika). Bölümler arasında 30 dakikalık zorunlu ara verilir. Toplam aktif sınav süresi 180 dakikadır. Genel yapı yaklaşık olarak %67 Ekonomi / %33 Finans olacak şekilde kurgulanmıştır.
Ekonomi Bölümü
Sınavın yaklaşık %67lik kısmını oluşturur. Bu bölümün iç konu dağılımı şu şekildedir:
- Mikroekonomi: %35–40
- Makroekonomi: %35–40’ı
- Uluslararası Ekonomi: %15–20
- Modern Ekonomide Kanıt ve Veri Okuryazarlığı: %5–10
Finansal Okuryazarlık Bölümü
Sınavın yaklaşık %33lük kısmını oluşturur. Bu bölümün iç konu dağılımı şu şekildedir:
- Finansal Planlama ve Bütçeleme: %20–30
- Bankalar ve Bankacılık Sistemi (mevduat, kredi, faiz, merkez bankasının temel rolü): %20–30
- Tasarruf, Bileşik Faiz ve Paranın Zaman Değeri (temel): %15–25
- Borçlanma ve Kredi (kredi kartı, kredi notu, faiz maliyeti): %10–20
- Yatırım Araçları ve Risk Yönetimi (hisse/tahvil, çeşitlendirme, risk-getiri): %10–20
2. Aşama — Ulusal Final (Ekonomi + Finans, Ekonomi Ağırlıklı)
Format ve Süre: Ulusal Final, İstanbul’da yüz yüze uygulanan iki oturumlu bir sınavdır. MCQ oturumu 40 soru / 90 dakika, açık uçlu FRQ/OQ oturumu 5 soru / 155 dakikadır. Toplam değerlendirme yapısı yaklaşık olarak %70–75 Ekonomi / %25–30 Finans olacak şekilde planlanmıştır.
Ekonomi Bölümü
Sınavın yaklaşık %70-75’lik kısmını oluşturur. Bu bölümün iç konu dağılımı şu şekildedir:
- Mikroekonomi: %35–40
- Makroekonomi: %35–40’ı
- Uluslararası Ekonomi: %15–20
- Modern Ekonomide Kanıt ve Veri Okuryazarlığı: %5–10
Finansal Okuryazarlık Bölümü
Sınavın yaklaşık %25-30luk kısmını oluşturur. Bu bölümün iç konu dağılımı şu şekildedir:
- Finansal Planlama ve Bütçeleme: %20–30
- Bankalar ve Bankacılık Sistemi (mevduat, kredi, faiz, merkez bankasının temel rolü): %20–30
- Tasarruf, Bileşik Faiz ve Paranın Zaman Değeri (temel): %15–25
- Borçlanma ve Kredi (kredi kartı, kredi notu, faiz maliyeti): %10–20
- Yatırım Araçları ve Risk Yönetimi (hisse/tahvil, çeşitlendirme, risk-getiri): %10–20
Ulusal Final’de açık uçlu sorular (FRQ/OQ), yalnızca konu bilgisini değil; yazılı akıl yürütme, mekanizma kurma, veri/grafik kullanımı ve tutarlı gerekçelendirme becerisini de ölçer. Öğrencilerden çözümlerini açık, adım adım ve gerekçeli biçimde İngilizce olarak sunmaları beklenir. Değerlendirme, ayrıntılı rubrikler ve tam/kısmi puanlama esasına göre yapılır.
Finalde toplam 5 açık uçlu soru bulunsa da, nihai puana en fazla 4 soru katkı sağlar. Bu nedenle öğrencilerin yalnızca içerik bilgisi değil, zaman yönetimi ve hangi soruyu dışarıda bırakacaklarına yönelik stratejik karar verme becerisi de geliştirmeleri önerilir.
6. Ulusal Seçmelerde Kapsam Dışı / Final Hazırlığına Bırakılan Başlıklar
TEO’nun ulusal seçme aşamalarında (özellikle 1. aşama) AP Micro/Macro ve IB Economics HL ile yüksek örtüşen çekirdek içerik önceliklendirilmiştir. IEO müfredatında yer alan başlıklardan aşağıda sıralananlar ise ulusal seçme sınavlarında değerlendirme kapsamının dışında tutulur veya yalnızca “bağlam/senaryo” düzeyinde kullanılabilir. Bu konulara dair detaylı öğretim ve derin uygulamalar IEO uluslarası final hazırlığı (kamp) sürecine bırakılır:
· Oyun teorisi: “Nash dengesi” gibi temel çerçeve korunmakla birlikte, tekrarlanan oyunlar (repeated games) ve taahhüt/commitment gibi ileri düzey alt başlıklar ulusal seçme kapsamı dışındadır.
· Dijital ekonomi fiyatlandırması: Freemium, bundling (paketleme) ve kişiselleştirilmiş fiyatlandırma gibi konular ayrı bir içerik başlığı olarak ölçülmez; gerekirse yalnızca soru senaryolarında örnek/bağlam olarak yer alabilir.
· Faiz oranı paritesi: Interest rate parity formel bir başlık olarak değerlendirilmez; bunun yerine döviz kuru ve sermaye akımları ilişkisi sezgisel düzeyde ele alınır.
· Modern ekonomi yöntemleri: Natural experiments ve field experiments yöntemleri metodolojik bir konu olarak ölçülmez; bunun yerine grafik/tablo yorumlama ve korelasyon–nedensellik ayrımı gibi kanıt temelli akıl yürütme becerileri önceliklendirilir.
· Finans bölümünde derinlik azaltımı: Türev ürünler, kitle fonlaması, sigorta, dolandırıcılık ve ponzi şemaları, DeFi/kripto teknik detayları ve crowdfunding gibi ileri/niş başlıklar ulusal seçme değerlendirmesinin dışında bırakılır; finans soruları ağırlıklı olarak bütçeleme, tasarruf (bileşik faiz), temel kredi/borç yönetimi ve risk–çeşitlendirme çekirdeğinde kurgulanır.
7. Ekonomi Prensipleri ve Ekonomistin Bakış Açısı (Ulusal Seçme Çekirdek Müfredat)
Bu bölüm, tüm konuların ortak dilini kurar. Öğrencilerden beklenen temel çerçeveler:
· Kıtlık, seçim ve fırsat maliyeti; marjinal düşünme (marjinal fayda/maliyet).
· Teşvikler ve beklenmeyen sonuçlar; ikincil etkiler ve genel denge sezgisi.
· Verimlilik ve adalet (equity) ayrımı; refah, Pareto iyileştirmesi ve verimlilik kayıpları (deadweight loss) fikri.
· Pozitif vs normatif analiz; varsayım, model ve kısıt kavramları.
· Grafik okuryazarlığı: eğimler, alanlar (tüketici/firma artığı), kaymalar, denge dışı durumlar.
Önerilen çıktılar: kısa tanım soruları, basit grafik okuma, kısa senaryo-çıkarım soruları.
8. Mikroekonomi (Ulusal Seçme Çekirdek Müfredat)
8.1 Rekabetçi Piyasalar: Arz-Talep, Denge ve Esneklikler
Kapsam: Talep ve arz eğrileri, denge fiyat/miktar; kaymaların nedenleri (gelir, zevk, ikame/tamamlayıcı, maliyet, teknoloji); esneklikler (talep arz fiyat esnekliği, gelir esnekliği, çapraz esneklik) ve kısa-uzun dönem farkı.
Grafikler: Piyasa dengesi; vergi-sübvansiyon sonrası yeni denge; fiyat tavanı/tabanı ve kıtlık/fazla.
Beceriler / Soru Tipleri:
· Bir şokun (ör. gelir artışı, maliyet artışı) denge üzerindeki yönünü ve refah etkisini yorumlama.
· Esneklik yorumlama: toplam gelir, vergi yükünün dağılımı (tax incidence), fiyat kontrolü etkileri.
· Kısa hesap soruları: esneklik hesapları (yüzde değişim, orta nokta yöntemi), vergi gelirleri.
8.2 Tüketici Seçimi (Sezgisel-Model Odaklı)
Kapsam: Tercihler, bütçe kısıtı, marjinal fayda, ikame etkisi sezgisi; fiyat/gelir değişimlerinin seçim üzerindeki etkisi. IB HL ile uyumlu olarak tüketici seçimi mantığı kurulurken, ulusal seçmede hesap yükü düşük tutulur.
Beceriler / Soru Tipleri:
· Bütçe kısıtındaki değişimi (gelir artışı, fiyat değişimi) grafiksel olarak yorumlama.
· Azalan marjinal fayda ve rasyonel seçim sezgisiyle çoktan seçmeli çıkarım soruları.
· Gelir etkisi-ikame etkisi ayrımını kavramsal düzeyde yorumlama (hesap zorunlu değil).
8.3 Firma Davranışı: Üretim, Maliyet ve Kâr Maksimizasyonu
Kapsam: Üretim fonksiyonu sezgisi; sabit/değişken maliyetler; ortalama ve marjinal maliyet; gelir kavramları (TR, AR, MR); kâr maksimizasyonu (MR=MC) mantığı; kısa ve uzun dönem ayrımı.
Grafikler: MC-ATC-AVC; firmanın arzı (MC’nin ilgili kısmı); kâr/zarar alanları.
Beceriler / Soru Tipleri:
· Verilen bir maliyet tablosundan marjinal maliyet/ortalama maliyet çıkarma ve karar verme.
· Kâr maksimizasyon miktarını belirleme; kâr/zarar alanını grafikte gösterme.
· Kapatma (shutdown) ve çıkış (exit) koşullarını kavramsal düzeyde yorumlama.
8.4 Piyasa Yapıları: Rekabet, Tekel, Tekelci Rekabet, Oligopol
Kapsam: Piyasa gücü ve fiyat belirleme; monopol ve tekelci rekabet; oligopolde stratejik etkileşim. Oyun teorisi bu başlık altında yalnızca temel düzeyde (Nash dengesi, basit ödeme matrisi) ele alınır.
Beceriler / Soru Tipleri:
· Rekabetçi piyasa ile monopol çıktısı-fiyatı ve refah karşılaştırması (DWL sezgisi).
· Fiyat ayrımcılığı (1.-2.-3. derece) kavramları düzeyinde örnek sorular (ileri matematik olmadan).
· Oligopol: basit payoff matrix üzerinden Nash dengesi bulma; iş birliği/koordinasyon problemlerini yorumlama.
8.5 Devlet Müdahaleleri ve Rekabet Politikası
Kapsam: Vergi, sübvansiyon, fiyat kontrolleri; regülasyon; piyasa gücüne yönelik politika araçları (rekabet hukuku sezgisi).
Beceriler / Soru Tipleri:
· Politika aracının (vergi/sübvansiyon/fiyat tavanı) amaç ve yan etkilerini kıyaslama.
· Refah analizi: tüketici artığı/üretici artığı/vergiler ve ölü ağırlık kaybı.
· Kısa senaryo: ‘hangi politika daha uygun’ tarzı karşılaştırmalı çoktan seçmeli sorular.
8.6 Piyasa Aksaklıkları: Dışsallıklar, Kamusal Mallar, Asimetrik Bilgi
Kapsam: Negatif/pozitif dışsallık; sosyal maliyet/fayda; Pigou vergileri ve sübvansiyonlar; düzenleme ve izin/kapasite (cap) mantığı; kamusal mallar ve bedavacılık; ortak kaynaklar; asimetrik bilgi (adverse selection, moral hazard) ve basit çözüm önerileri.
Beceriler / Soru Tipleri:
· MSC/MPB gibi kavramları grafiksel olarak yorumlama ve vergi/sübvansiyonun etkisini anlatma.
· Kamusal mallarda bedavacılık problemine yönelik politika seçeneklerini kıyaslama.
· Asimetrik bilgi senaryolarında (sigorta, ikinci el araç vb.) hangi sorun ve hangi çözüm (tarama, garanti, düzenleme) soruları.
8.7 İşgücü Piyasası
Kapsam: İşgücü arz-talebi, ücret oluşumu; asgari ücret ve sendika etkileri; verimlilik ve beşeri sermaye; temel işsizlik türleri ile mikro bağlar.
Beceriler / Soru Tipleri:
· Asgari ücretin istihdam ve ücretler üzerindeki olası etkilerini grafikle yorumlama.
· Sendika/toplu pazarlık ve monopsoni sezgisi (derin matematik olmadan).
· Beşeri sermaye ve verimlilik artışının ücretlere etkisi.
8.8 İnovasyon (Çekirdek Sezgi)
Kapsam: Ar-Ge teşvikleri, patent ve fikri mülkiyet mantığı; inovasyonun piyasa yapılarıyla ilişkisi; statik verimlilik-dinamik verimlilik ayrımı.
Beceriler / Soru Tipleri:
· Patent korumasının artı-eksi yönlerini (teşvik vs piyasa gücü) tartışan çoktan seçmeli senaryolar.
· İnovasyonun verimlilik ve uzun dönem büyümeye etkisini sezgisel olarak bağlama.
9. Makroekonomi (Ulusal Seçme Çekirdek Müfredat)
9.1 Makroekonomik Veri ve Ölçüm
Kapsam: Milli gelir (GDP/GNP), nominal-reel ayrımı, fiyat endeksleri ve enflasyon (CPI), işsizlik ölçümü ve türleri, büyüme oranları, çıktı açığı (output gap) sezgisi.
Beceriler / Soru Tipleri:
· Bir veri setini (mini tablo/grafik) yorumlama: trend, kırılma, karşılaştırma.
· Nominal-reel ayrımı ve enflasyon etkisi; basit yüzde hesapları.
· İşsizlik türlerini kısa senaryolarla ayırt etme.
9.2 AD-AS Modeli ile Makro Analiz
Kapsam: Toplam talep (AD) bileşenleri; kısa dönem toplam arz (SRAS) ve uzun dönem toplam arz (LRAS) sezgisi; talep ve arz şokları; enflasyon ve işsizlik ilişkisi (kısa dönem trade-off sezgisi).
Beceriler / Soru Tipleri:
· Bir şokun AD/SRAS/LRAS üzerindeki yönünü belirleyip çıktı-fiyat düzeyi etkisini çıkarma.
· Politika tepkisi: hangi durumda para/maliye politikası daha uygun olabilir?
· Stagflation gibi özel durumları (arz şoku) yorumlama.
9.3 Para, Bankalar ve Para Yaratma Mekanizması
Kapsam: Paranın işlevleri; para talebi; bankacılık sistemi (mevduat-kredi); rezerv mantığı; merkez bankasının rolü ve temel araçları (politika faizi, açık piyasa işlemleri, zorunlu karşılık).
Beceriler / Soru Tipleri:
· Para arzındaki değişimin faiz oranları ve toplam talep üzerindeki aktarım mekanizmasını anlatma.
· Basit para çarpanı sezgisi (aşırı teknik detay olmadan).
· Bankaların kredi verme kapasitesi ve risk iştahı ile konjonktür ilişkisi.
9.4 Para ve Maliye Politikası
Kapsam: Para politikası araçları ve hedefleri (enflasyon, büyüme, istihdam); maliye politikası (kamu harcaması, vergiler, bütçe dengesi); çarpan etkisi sezgisi; politika gecikmeleri ve beklentiler.
Beceriler / Soru Tipleri:
· Politika senaryosu: resesyon/enflasyon durumunda hangi araçlar kullanılır ve neden?
· Çarpan etkisini sezgisel olarak yorumlama (tam formel türetme olmadan).
· Enflasyon beklentileri ve ‘beklentileri çapalama’ kavramını kısa metinle açıklama.
9.5 Uzun Dönem Büyüme ve Teknoloji
Kapsam: Verimlilik, teknoloji, sermaye birikimi, beşeri sermaye; kurumların büyümeye etkisi; arz yönlü politikalar.
Beceriler / Soru Tipleri:
· Büyümeyi artıran faktörleri kısa senaryolarla ayırt etme.
· Arz yönlü politikanın (eğitim, AR-GE, altyapı) uzun dönem etkilerini yorumlama.
9.6 Ekonomik Dalgalanmalar ve Kriz Mantığı (Sezgisel)
Kapsam: Konjonktür dalgaları; finansal şoklar; kredi daralması; güven kanalı; likidite tuzağı sezgisi (ileri teknik detay olmadan).
Beceriler / Soru Tipleri:
· Kriz döneminde kredi koşullarının sıkılaşmasının toplam talep üzerindeki etkisini açıklama.
· Politika seçeneklerinin (QE dahil isim olarak) amaçlarını kavramsal düzeyde ayırt etme.
9.7 Kurumlar ve Eşitsizlik
Kapsam: Gelir/servet eşitsizliği; ölçüm kavramları (yüzdelik dilimler, Lorenz eğrisi/Gini sezgisi); eşitsizliğin nedenleri ve politika araçları (vergi-transfer, eğitim, asgari ücret, sosyal politikalar).
Beceriler / Soru Tipleri:
· Eşitsizliğe ilişkin bir grafiği yorumlama ve olası nedenleri tartışma.
· Politika seçeneklerinin olası yan etkileri ve trade-off’larını kıyaslama.
10. Uluslararası Ekonomi (Ulusal Seçme Çekirdek Müfredat)
10.1 Uzmanlaşma ve Ticaretten Kazançlar
Kapsam: Karşılaştırmalı üstünlük; üretim olanakları eğrisi (PPF) sezgisi; ticaretin toplam refah etkileri; ticaret hadleri fikri.
Beceriler / Soru Tipleri:
· Basit tablolarla karşılaştırmalı üstünlüğü belirleme ve ticaret yönünü çıkarma.
· Ticaretin tüketim imkanlarını genişletmesini grafiksel/yorumlayıcı sorularla açıklama.
10.2 Korumacılık: Kazananlar ve Kaybedenler
Kapsam: Tarifeler, kotalar, sübvansiyonlar; tüketici-üretici-refah etkileri; gelir dağılımı etkileri ve siyasi ekonomi sezgisi.
Beceriler / Soru Tipleri:
· Tarife/kota uygulamasının fiyat, miktar ve refah üzerindeki etkilerini grafikle yorumlama.
· Politika tartışması: ‘hangi aktör kazanır/kaybeder’ tarzı dağılım soruları.
10.3 Döviz Kurları, Kur Rejimleri ve Para Birlikleri
Kapsam: Döviz kurunun arz-talep mantığı; değerlenme/değer kaybı; sabit kur vs dalgalı kur; para birliği mantığı (ortak para) ve temel avantaj/dezavantajlar; ödemeler dengesi sezgisi.
Beceriler / Soru Tipleri:
· Kur hareketlerinin (değerlenme/değer kaybı) ihracat-ithalat ve enflasyon üzerindeki olası etkilerini yorumlama.
· Sabit kur rejiminde politika alanı ve rezerv baskısı sezgisi.
· Para birliğinin (ör. Euro) ticaret/maliyet/para politikası bağımsızlığı trade-off’ları.
10.4 Çevre Ekonomisi ve Sürdürülebilir Kalkınma
Kapsam: İklim ve çevre dışsallıkları; karbon vergisi ve emisyon ticareti (cap-and-trade) mantığı; sürdürülebilir kalkınma hedefleri; kalkınma göstergeleri (sezgisel) ve politika seçenekleri.
Beceriler / Soru Tipleri:
· Karbon vergisi vs emisyon kotası gibi araçların artı-eksi yönlerini kıyaslama.
· Sürdürülebilirlik hedefleri ile büyüme/istihdam hedefleri arasındaki trade-off’ları tartışma.
11. Modern Ekonomi: Kanıt ve Veri Okuryazarlığı (Ulusal Seçme Çekirdek Müfredat)
Bu bölümde amaç, öğrencilerin modern ekonomi sorularında sık görülen veri/grafik/tablo içeren metinleri okuyup kanıta dayalı çıkarım yapabilmesidir. Metodoloji isimlerine (doğal deney, saha deneyi vb.) derin girmeden, kanıt değerlendirme sezgisi ölçülür.
11.1 Grafik ve Tablo Yorumlama
Kapsam: trend, kırılma, ortalama/medyan, yüzde değişim, karşılaştırma, basit korelasyon sezgisi.
Beceriler / Soru Tipleri:
· Bir grafikte hangi değişkenin arttığı/azaldığı, hangi dönemde değişimin hızlandığı gibi yorum soruları.
· İki değişken arasındaki birlikte hareketi (korelasyon) tanımlama ve olası üçüncü faktörleri düşünme.
· Basit tablo üzerinden oran/ yüzde değişim hesaplama ve sonuç çıkarma.
11.2 Korelasyon ve Nedensellik: Sezgisel Çerçeve
Kapsam: Korelasyonun nedensellik olmadığı; ters nedensellik, ortak neden (confounding) ve seçilim etkisi sezgisi. Kanıttan hareketle ‘makul mekanizma’ kurma.
Beceriler / Soru Tipleri:
· Verilen bir bulgu için en makul nedensel mekanizmayı seçme (çoktan seçmeli).
· Alternatif açıklamaları (confounder, ölçüm hatası) ayırt etme.
· Kısa metin: ‘Bu bulgu nedensel midir, neden?’
12. Finansal Okuryazarlık (Ulusal Seçme Çekirdek Müfredat)
Finans bölümü, öğrencilerin günlük finans kararlarını sağlam kavramlarla değerlendirebilmesini hedefler. Ulusal seçmede çekirdek; bütçe, tasarruf-bileşik faiz, borç-kredi, yatırım temelleri, risk yönetimi, sigorta ve dolandırıcılık başlıklarından oluşur.
12.1 Finansal Planlama ve Bütçeleme
Kapsam: gelir-gider takibi, borç yönetimi, finansal hedef belirleme, nakit akışı ve acil durum fonu.
Beceriler / Soru Tipleri:
· Basit bütçe tablosu üzerinden tasarruf oranı ve hedefe ulaşma süresi hesaplama.
· Borç oranı/gelir oranı gibi sezgisel göstergeleri yorumlama.
12.2 Bankalar ve Bankacılık Sistemi (Finans Perspektifi)
Kapsam: mevduat, kredi, faiz; bankaların tasarruf-kredi-ödeme kanalı; merkez bankasının finansal sistemdeki rolü (temel düzey).
Beceriler / Soru Tipleri:
· Faiz oranı artışı/düşüşünün kredi talebi ve tasarruf davranışı üzerindeki etkisini yorumlama.
· Mevduat ve kredi türlerini (vadeli-vadesiz, ihtiyaç-konut) basit senaryolarla ayırt etme.
12.3 Tasarruf ve Bileşik Faiz
Kapsam: basit faiz vs bileşik faiz; zaman içinde birikim; reel getiri sezgisi.
Beceriler / Soru Tipleri:
· Bileşik faizle birikimin zamanla hızlanmasını sayısal örnekle yorumlama.
· Basit hesap: belirli faiz oranı ve süre için birikim/borç miktarı (yaklaşık).
12.4 Borçlanma, Kredi ve Kredi Skoru
Kapsam: kredi kartı, taksitli kredi, faiz türleri; kredi skoru mantığı; temerrüt (default) riski.
Beceriler / Soru Tipleri:
· Kredi kartı minimum ödeme senaryosunda toplam maliyetin artmasını yorumlama.
· Kredi skoru düşük-yüksek olmasının faiz ve erişim üzerindeki etkisi.
12.5 Yatırım Araçları ve Risk Yönetimi (Çekirdek)
Kapsam: paranın zaman değeri sezgisi; risk-getiri; hisse senedi ve tahvilin temel farkları; çeşitlendirme; enflasyon ve kur riskine giriş.
Beceriler / Soru Tipleri:
· Çeşitlendirme neden riski düşürür? Basit örnek üzerinden yorum.
· Tahvil faizi ile fiyat ilişkisini sezgisel düzeyde açıklama.
· Risk profiline uygun yatırım seçimi (senaryo).
13. Final Hazırlığına Bırakılan İleri Başlıklar (Kamp Modülü)
Aşağıdaki başlıklar, ulusal seçme müfredatında çekirdek ölçme alanı olarak yer almaz; IEO finaline hazırlık kampında derinleştirilmesi önerilir.
13.1 Mikroekonomi - İleri Düzey
· Dijital platformlar ve ağ etkileri: iki taraflı piyasalar, kilitlenme (lock-in) sezgisi, platform stratejileri.
· Dijital ekonomide fiyatlandırma: freemium, bundling, kişiselleştirilmiş fiyatlandırma ve veri temelli ayrımcılık.
· Oyun teorisi ileri: taahhüt (commitment), tekrarlanan oyunlar, tetikleyici stratejiler ve sürdürülebilir işbirliği.
13.2 Uluslararası Ekonomi - İleri Düzey
· Faiz oranı paritesi (covered/uncovered): kur-faiz ilişkisi, carry trade sezgisi, risk primi.
· Küresel şoklar ve tedarik zinciri kırılmaları: ticaret maliyetleri ve fiyat geçişkenliği (pass-through).
13.3 Modern Ekonomi - Yöntem
· Doğal deney ve saha deneyi mantığı: nedensel çıkarım, randomizasyon, seçim yanlılığı.
· Basit tanımlama stratejileri: farkların farkı (DiD) sezgisi, kontrol grubu fikri.
13.4 Finans - İleri Düzey
· Yatırım araçları ileri: türevler (forward/futures, options) ve temel korunma (hedging) sezgisi.
· Kitle fonlaması: bağış bazlı vs ortaklık bazlı; platform ekonomisi ile bağlantılar.
· Kripto varlıklar: blockchain, volatilite, merkeziyetsiz finans (DeFi), düzenleme ve tüketici korunması.
· Sigorta piyasası (ileri): risk havuzu, kapsam–muafiyet tasarımı ve asimetrik bilgi bağlantıları (sezgisel düzey).
· Finansal dolandırıcılık ve Ponzi/piramit yapıları (ileri): “kırmızı bayraklar”, tüketici korunması ve regülasyon perspektifi.
14. Kaynaklar ve Okuma Önerileri
14.1. Resmi Olarak Tavsiye Edilen Temel Kaynaklar (IEO)
TEO müfredatı, International Economics Olympiad (IEO) tarafından önerilen temel kaynaklarla uyumludur.
Ana Kaynak (Ekonomi):
- The Economy 2.0: Microeconomics – CORE Econ
- The Economy 2.0: Macroeconomics – CORE Econ
(Curriculum Open-access Resources in Economics)
https://www.core-econ.org
CORE Econ, modern ekonomik meseleleri (eşitsizlik, çevre, finansal krizler, dijital ekonomi vb.) veri ve kanıt temelli bir yaklaşımla ele alan açık erişimli bir kaynaktır.
Tamamlayıcı Kaynak:
- N. Gregory Mankiw – Principles of Economics (en güncel baskı)
Bu kitap, iktisadın daha geleneksel ve sistematik bir çerçevesini sunar ve temel kavramların sağlamlaştırılması için önerilir.
Ayrıca öğrenciler; A-Level, International Baccalaureate (IB) ve introductory principles düzeyindeki diğer ekonomi ders kitaplarını da destekleyici kaynak olarak kullanabilirler.
Frontiers & Evidence Bölümü İçin:
- Nobel Prize in Economic Sciences – Ödül Alan Çalışmalar
https://www.nobelprize.org/prizes/lists/all-prizes-in-economic-sciences/
Bu liste, modern ekonomide öne çıkan araştırma alanlarını ve yöntemlerini anlamak açısından faydalıdır.
14.2. Ekonomi Alanında Okuma Önerileri (Reading Around the Subject)
TEO yalnızca sınav odaklı değil, aynı zamanda entelektüel derinlik hedefleyen bir yarışmadır. Adayların temel ders kitaplarının ötesine geçerek alanı daha geniş bir perspektiften okumaları teşvik edilir.
Önerilen okuma yönleri:
- Krugman, Wells – Economics
- Tim Harford – The Undercover Economist
- Daron Acemoğlu & James A. Robinson – Why Nations Fail
- Daniel Kahneman – Thinking, Fast and Slow (davranışsal ekonomi perspektifi)
Bu eserler, ekonomik düşüncenin tarihsel, davranışsal ve kurumsal boyutlarını anlamaya yardımcı olur.
14.3. Finans ve Finansal Okuryazarlık Kaynakları
IEO tarafından önerilen finans kaynakları:
- CORE Econ – Unit 9: Lenders and Borrowers
- GFLEC – Personal Finance Course
https://gflec.org/education/personal-finance-course/ - FDIC – Money Smart for Young Adults
https://www.fdic.gov/resources/consumers/money-smart/ - PwC – Financial Literacy Curriculum (High School Lessons)
- Khan Academy – Personal Finance & Core Finance
Finans bölümü; bütçeleme, borç, kredi, bileşik faiz, risk-getiri dengesi ve temel yatırım araçları gibi konulara odaklanır.
14.4. Faydalı Web Siteleri ve Dijital Kaynaklar
Aşağıdaki platformlar, kavram pekiştirme ve güncel ekonomik gelişmeleri takip etme açısından önerilir:
- CORE Econ
https://www.core-econ.org - Marginal Revolution University (MRU)
https://mru.org - Federal Reserve Education
https://www.federalreserveeducation.org - Federal Reserve Bank of St. Louis – FRED Database
https://fred.stlouisfed.org
FRED veri tabanı, makroekonomik göstergeleri analiz etme ve grafik yorumlama pratiği açısından özellikle önerilir.
14.5. Akademik Ufuk ve Kanıt Temelli Ekonomi
Modern ekonomi bölümünde öğrencilerden beklenen yalnızca kavram bilgisi değil, aynı zamanda veri yorumlama ve kanıt temelli akıl yürütme becerisidir.
Bu doğrultuda öğrencilerin:
- Ekonomik grafik ve tablo okuma pratiği yapmaları
- Politika sonuçlarını veriye dayalı değerlendirmeleri
- Korelasyon ile nedensellik arasındaki farkı ayırt etmeleri
beklenmektedir.
14.6. Önerilen Hazırlık Yolu (3 Seviye)
Bu yol haritası, farklı başlangıç seviyelerindeki öğrencilerin TEO’ya sistemli biçimde hazırlanabilmesi için tasarlanmıştır. Öğrenciler seviyelerine göre aşağıdaki rotalardan birini izleyebilir.
Seviye 1 — Temel (Foundation)
Hedef: Çekirdek kavramları kurmak, temel grafik okuryazarlığı kazanmak, MCQ çözmeye başlamak.
Kime uygun? Ekonomiye yeni başlayanlar / IB-AP dışından gelenler / “sıfırdan” başlayanlar.
Ekonomi (zorunlu çekirdek)
- CORE Econ – The Economy 2.0 Micro (seçili üniteler)
- CORE Econ – The Economy 2.0 Macro (seçili üniteler)
- MRU videoları (kavramları hızlı oturtmak için)
- Grafik okuma pratiği: arz-talep, vergi/sübvansiyon, dışsallık, AD–AS temel şoklar
Finans (2. aşamaya hazırlık için temel)
- Khan Academy – Personal Finance (bütçe, faiz, borç, risk)
- Bileşik faiz ve paranın zaman değeri: kısa pratik sorular
Çıktı (bu seviye sonunda öğrenci şunları yapabilmeli)
- Temel mikro ve makro kavramları tanıyıp uygulayabilme
- Grafik üzerinden “ne olur?” çıkarımı yapabilme
- Basit finans hesapları (faiz, bütçe, borç maliyeti) yapabilme
Önerilen tempo: Haftada 4–6 saat (en az 3 hafta)
Seviye 2 — Çekirdek (Core / Competition-Ready)
Hedef: TEO formatında hız + doğruluk; ekonomi ve finansı dengeli biçimde çözebilme.
Kime uygun? IB/AP altyapısı olanlar veya Temel’i bitirip yarışma odaklı ilerlemek isteyenler.
Ekonomi (1. aşama için ana rota)
- CORE Econ’da mikro ve makro çekirdeği tamamla (özellikle: piyasalar, firma/tüketici kararları, piyasa aksaklıkları, kamu politikası, ölçümler, AD–AS, para-bankacılık, politika araçları)
- Mankiw Principles of Economics (kavram netleştirme ve tekrar için seçmeli okumalar)
- Uluslararası ekonomi: ticaret kazançları, korumacılık, döviz kuru sezgisi (formel pariteye girmeden)
- Modern ekonomi & kanıt: grafik/tablo yorum, korelasyon–nedensellik sezgisi, mekanizma kurma
Finans (2. aşama için ana rota)
- GFLEC Personal Finance Course (seçili modüller)
- FDIC Money Smart for Young Adults (bütçe, bankacılık, kredi)
- PwC High School Lessons (yatırım/risk/finansal karar)
- Khan Academy (core finance + personal finance): pratik soru çözümü
Çıktı (bu seviye sonunda öğrenci şunları yapabilmeli)
- 60–90 dakikalık MCQ sınavında zaman yönetimiyle yüksek doğruluk
- Ekonomi sorularında “mekanizma + grafik + politika etkisi” üçlüsünü tutarlı kurabilme
- Finans sorularında bütçe–kredi–faiz–risk kararlarını veriye dayalı gerekçelendirebilme
Önerilen tempo: Haftada 6–10 saat (4–8 hafta)
Not: 1. aşama için bu seviye çoğu öğrenciye yeterlidir.
Seviye 3 — İleri (Advanced / Final-Ready)
Hedef: Final formatına (MCQ + FRQ) hazır olmak: açıklama kalitesi, kanıt kullanımı, yazılı ifade.
Kime uygun? Final hedefleyenler / 2. aşamayı geçmeyi amaçlayanlar / güçlü adaylar.
Ekonomi (Final odak)
- CORE Econ + Mankiw tekrarını “zayıf halka” odaklı yap (tanım değil uygulama)
- AD–AS ve politikalar: farklı şok senaryoları, kısa/uzun dönem ayrımı
- Piyasa aksaklıkları & politika tasarımı: vergi/sübvansiyon/regülasyon gerekçelendirme
- Kanıt temelli akıl yürütme: tablo/grafik üzerinden argüman kurma, alternatif açıklamalar (korelasyon/olası nedensel mekanizmalar)
Finans (Final odak)
- Borçlanma ve kredi: gerçek maliyet, vade–faiz karşılaştırması, kredi kartı dinamiği
- Yatırım & risk: çeşitlendirme, risk-getiri, enflasyona göre reel getiri sezgisi
- Dolandırıcılık/Ponzi: “kırmızı bayrak” analizi (özellikle metin içi ipuçları)
FRQ (açık uçlu) becerisi için minimum standart
- Cevap yapısı:
- Kavramı tanımla (1–2 cümle)
- Mekanizmayı açıkla (neden-sonuç zinciri)
- Grafik/tablo kanıtı kullan (varsa)
- Sonuç / politika önerisi (kısa, net)
- Haftada en az 2 adet FRQ denemesi + rubrikle kontrol
Önerilen tempo: Haftada 10–14 saat (3–6 hafta)
14.7. Aşamalara Göre Odak (Kısa Özet)
- 1. Aşama: Sadece ekonomi → Mikro + Makro çekirdeği, temel uluslararası ekonomi ve kanıt/grafik okuryazarlığı
- 2. Aşama: Ekonomi + Finans (2 oturum) → Ekonomi MCQ hızı + Finans okuryazarlık çekirdeği (bütçe, faiz, borç, bankacılık, risk)
- 3. Aşama Final: MCQ + FRQ → Yazılı gerekçelendirme, mekanizma, veri/grafik kanıtı ve stratejik zaman yönetimi
14.8. Kısa “Haftalık Rutine” Örnek (Kopyala–Uygula)
- 2 gün: CORE/Mankiw konu + kısa not
- 2 gün: MCQ pratik (zamanlı)
- 1 gün: Grafik/tablo okuma + “kanıt/mekanizma” mini yazı
- (2. aşama ve sonrası) 1 gün: Finans pratik (bütçe/faiz/kredi)
- (Final) haftada 2 kez: FRQ denemesi
15. Ek - Minimum Formül ve Grafik Listesi (Ulusal Seçme)
Bu liste, ulusal seçme sınavında kullanılabilecek en yaygın hesaplama ve görsel temsil türlerini kapsar; sorular ileri düzey matematik gerektirmeyecek şekilde tasarlanır.
15.1 Formüller / Hesaplamalar (çekirdek)
Genel nicel okuryazarlık
- Yüzde değişim, büyüme oranı, yıllıklaştırma (sezgisel).
- Ortalama–medyan farkı (yorum), endeks okuma (CPI gibi).
- Nominal–reel ayrımı: enflasyon etkisi (yaklaşık reel getiri / reel ücret yorumu).
Mikroekonomi
- Esneklikler:
- Talep ve arz fiyat esnekliği (midpoint/orta nokta yöntemi)
- Çapraz fiyat esnekliği (ikame/tamamlayıcı yorum)
- Gelir esnekliği (normal–düşük mal yorumu)
- Toplam gelir (TR) ve esneklik ilişkisi (fiyat artışı → TR yönü).
- Vergi–sübvansiyon: vergi geliri sezgisi; vergi yükünün (incidence) esnekliğe bağlı dağılımı (hesap/yorum).
- Refah analizi (alan sezgisi): tüketici artığı, üretici artığı, vergi geliri, DWL (hesap soruları sınırlı).
- Firma/maliyet:
- Toplam/ortalama/marjinal maliyet ilişkileri (tablodan çıkarım)
- Kâr hesabı: kâr = TR − TC (basit)
- Piyasa yapıları: MR=MC mantığı (formel türetme gerekmez; karar kuralı olarak).
- Externality düzeltmesi (sezgisel): sosyal maliyet/fayda ile piyasa sonucu farkı (alan/etiket sezgisi).
Makroekonomi
- Enflasyon hesabı (CPI üzerinden yüzde değişim – temel).
- İşsizlik oranı ve işgücüne katılım (tanım + basit oran sezgisi).
- Reel GDP büyüme oranı (basit yüzde değişim).
- AD bileşenleri (C+I+G+(X−M)) kimliği – yorum amaçlı (derin muhasebe beklenmez).
- Para–faiz–talep aktarım mekanizması (sezgisel; formül şart değil).
- Phillips eğrisi / enflasyon–işsizlik trade-off (grafik üzerinden yorum; formül gerekmez).
Uluslararası ekonomi
- Karşılaştırmalı üstünlük: fırsat maliyeti (basit tablo ile).
- Döviz kuru: değerlenme/değer kaybı – net ihracat ve enflasyon etkisi (sezgisel).
- Ticaret politikası: tarife/kota etkilerinin refah bileşenleri (alan sezgisi).
Finansal okuryazarlık (çekirdek)
- Basit faiz ve bileşik faiz (yaklaşık hesaplar dahil).
- Paranın zaman değeri (sezgisel): “bugünkü 1 TL yarının 1 TL’si değildir”.
- Enflasyon ve reel getiri (yaklaşık): nominal getiri – enflasyon ≈ reel getiri (sezgisel).
- Borç maliyeti: vade–faiz–toplam geri ödeme sezgisi (asgarî ödeme etkisi dahil).
15.2 Grafikler / Şemalar (çekirdek)
Mikroekonomi
- Arz–talep dengesi; kaymalar vs eğri üzerinde hareket.
- Vergi ve sübvansiyon grafikleri (wedge); vergi yükü (incidence) sezgisi.
- Fiyat tavanı / fiyat tabanı → kıtlık / fazla + refah etkileri.
- Tüketici artığı / üretici artığı / vergi geliri / DWL (alan sezgisi).
- Negatif/pozitif dışsallık: MSC–MPC / MSB–MPB (etiketli) ve düzeltici politika (vergi/sübvansiyon veya cap mantığı).
- Kamusal mallar / ortak kaynaklar: bedavacılık ve aşırı kullanım (grafik şart değil ama tablo/senaryo).
- Firma maliyet eğrileri: MC–ATC–AVC (kapatma koşulu sezgisi), kısa dönem arz.
- Piyasa yapıları:
- Rekabetçi firma (P=MR=MC sezgisi)
- Monopol (MR–D, MC ile karar; DWL sezgisi)
- Tekelci rekabet/oligopol: daha çok senaryo/yorum; basit payoff matrix (Nash) olabilir.
Makroekonomi
- AD–AS: AD, SRAS, LRAS; talep/arz şokları; çıktı–fiyat düzeyi etkileri.
- Phillips eğrisi (kısa dönem): enflasyon–işsizlik ilişkisi (sezgisel).
- İşgücü piyasası temel grafiği (ücret–istihdam arz-talep sezgisi) ve asgari ücret etkisi (varsa).
- Para piyasası sezgisi (para arzı/para talebi–faiz oranı) grafiği (ileri formül beklenmez).
Uluslararası ekonomi
- PPF + ticaret: ticaretten kazançlar (sezgisel, basit).
- Tarife/kota: iç fiyat, ithalat miktarı, refah bileşenleri (alan sezgisi).
- Döviz kuru arz–talep: değerlenme/değer kaybı ve net ihracat bağlantısı (sezgisel).
- Döviz kuru rejimleri: sabit kur–dalgalı kur (senaryo/yorum; grafik opsiyonel).
Kanıt & veri okuryazarlığı (Modern ekonomi)
- Zaman serisi grafiği: trend/kırılma/volatilite yorumu.
- Dağılım grafikleri (histogram/boxplot) ve özet istatistik (ortalama–medyan) yorumları.
- Scatter plot: korelasyon yorumu, olası confounder sezgisi.
- Basit tablo okuma: oranlar, yüzde değişimler, karşılaştırma.
Finansal okuryazarlık (çekirdek)
- Bütçe tablosu (gelir–gider–tasarruf) yorumlama.
- Faiz–vade karşılaştırma tablosu (toplam geri ödeme sezgisi).
- Getiri grafiği (nominal/reel sezgisi; risk/volatilite sezgisi).
Turkey Economics Olympiad (TEO)** **Syllabus
1. Purpose and Scope
This document defines the Economics and Finance syllabus to be used in the Turkey Economics Olympiad (TEO) national selection process. The scope preserves the IEO Economics–Finance framework and is structured to maximize overlap with the core content of AP Microeconomics & AP Macroeconomics and IB Economics HL for students in Türkiye.
The core skills assessed in the national selection are: understanding key concepts and models, applying them (scenario and policy evaluation), interpreting graphs/tables, and reasoning from evidence (distinguishing correlation from plausible causal mechanisms).
Note: Some advanced topics not typically covered in AP or IB (e.g., repeated games/commitments, interest rate parity, natural/field experiment methodology, derivatives, crowdfunding, and crypto/DeFi topics in finance) have been removed from the national selection syllabus and reserved for the national team’s international final preparation (camp) module.
2. Program Structure and Assessment Approach
The TEO national selection syllabus is organized into five main areas: Microeconomics, Macroeconomics, International Economics, Evidence and Data Literacy in Modern Economics, and Financial Literacy (core).
Question types may include conceptual multiple-choice questions, short calculation/interpretation questions, graph and table interpretation, and short scenario/policy analysis (e.g., tax–subsidy effects, externality policy solutions).
Mathematical Calculations
Questions are designed so that they do not require advanced mathematics; all required calculations remain at the high-school level. In all stages of the Competition, the use of a basic four-function calculator (addition, subtraction, multiplication, division) is permitted. Phone/tablet calculators, smartwatches, programmable calculators, graphing calculators, and other smart devices are prohibited. In the online stage, the exam platform may also include an embedded basic calculator; the exact implementation will be specified in the annual Competition Announcement. In all stages, participants may use only blank A4 paper for scratch work; books, class notes, or any material containing writing are prohibited even for scratch purposes.
3. TEO Skills Framework
1. Economics
In TEO, questions assess not only content knowledge but also the student’s way of thinking in economics/finance. Therefore, the syllabus and assessment are structured around the following four skill categories:
Skill Category 1 — Principles & Models
-
1.A Accurately defines and explains economic concepts, principles, and models.
-
1.B Identifies and matches the relevant concept, principle, or model in a given example/event.
-
1.C Uses quantitative data or simple calculations to define or apply the relevant concept/principle/model.
-
1.D Discusses similarities, differences, and limitations of economic concepts and models.
Skill Category 2 — Interpretation
-
2.A Uses economic concepts and models to explain how a given outcome occurs, or justifies which action/policy is needed to achieve a target outcome.
-
2.B Explains outcomes shaped by interactions among multiple variables; evaluates multiple steps/policies together to reach a target.
-
2.C Interprets an economic outcome using quantitative data/quick calculations (e.g., percentage change, elasticity interpretation, real vs nominal distinction).
Skill Category 3 — Application & Inference
-
3.A Determines the outcome in a given economic situation using concepts and models (what happens?).
-
3.B Determines the effects of one or more changes (shock/policy/condition change) on other markets or related variables (what changes, and how does it propagate?).
-
3.C Determines the impact of a change using quantitative data or simple calculations (e.g., change in tax revenue, equilibrium effects, directional/magnitude intuition for inflation/unemployment).
Skill Category 4 — Graphing & Visuals
-
4.A Draws a correct, labeled graph/diagram representing an economic model/market.
-
4.B Interprets the given situation by showing it correctly on a labeled graph.
-
4.C Shows and explains the impact of a change (shift/movement/equilibrium change) on the correct graph.
Note: In TEO, graph/table literacy is not only “drawing a graph,” but also making inferences from it and justifying conclusions.
Question Design and Assessment Principles (aligned with these skills)
The TEO question bank and assessment structure are developed according to the following principles:
-
Topic + skill tagging: Each question is tagged with at least one topic area and at least one skill code (1.A–4.C).
-
Real-world context: When possible, questions are presented in modern contexts (platform markets, digital payments, climate/supply shocks, etc.), but remain solvable using core syllabus knowledge.
-
Evidence-based reasoning: For graph/table questions, students are expected to respect the correlation–causality distinction at an intuitive level and build a consistent mechanism (especially 2.A–2.C).
-
Transparent difficulty management:
-
Basic level: 1.A–1.C, 2.A
-
Intermediate level: 2.B–2.C, 3.A
-
Advanced level: 3.B–3.C, 4.B–4.C
-
-
Multiple representations: Key concepts are assessed via different representations such as text + data + graph (especially 1.C/2.C/4.B).
Examples of application
-
(1.A–1.B) “Which market structure is described in the scenario? Why?”
-
(2.A) “Through which mechanism does this outcome occur? Which policy/action would change it?”
-
(2.B) “If multiple factors contribute to the outcome, which is dominant? What is the expected effect if multiple policies are implemented together?”
-
(2.C/3.C) “Based on the table, how does the real wage change? What is the inflation difference/percent change/basic elasticity interpretation?”
-
(3.A–3.B) “After a tax/shock/exchange rate change, how do equilibrium price and quantity change? What happens in a related market?”
-
(4.A–4.C) “Draw the AD–AS / supply–demand / externality graph; show the shock; label the new equilibrium and briefly interpret.”
2. Finance
TEO Finance questions assess not only conceptual knowledge but also the ability to analyze personal financial decisions, evaluate risks, and draw data-based conclusions. Assessment is structured around the following four skill categories:
Finance Skill Category 1 — Concepts & Instruments
-
F1.A Correctly defines basic finance concepts (income-expense, debt, interest, risk, return, inflation, liquidity, etc.).
-
F1.B Distinguishes financial products/instruments and explains their key features (deposits, loans, credit cards, stocks, bonds, insurance, funds, etc.).
-
F1.C Selects an appropriate product/instrument in a given financial situation with conceptual justification (goal–tool matching).
-
F1.D Notes limitations and misinterpretation risks of financial concepts (e.g., nominal–real, limits of “higher return = higher risk”).
Finance Skill Category 2 — Interpretation & Decision Reasoning
-
F2.A Interprets spending–saving balance in a given budget/plan scenario; explains which steps are appropriate to reach a financial goal.
-
F2.B Compares borrowing options (e.g., loan vs credit card) using cost–benefit reasoning; justifies repayment capacity and risks.
-
F2.C Defends a basic investment decision by jointly evaluating risk–return, maturity, liquidity, and uncertainty (reason-based).
Finance Skill Category 3 — Quantitative Application
-
F3.A Applies simple interest, compound interest, and the time value of money (including approximate calculations).
-
F3.B Calculates/interprets debt cost and repayment burden (interest rate, maturity, total repayment, effect of minimum payments, etc.).
-
F3.C Makes basic quantitative inferences about investment return and risk (expected return intuition, diversification effect, price–return relationship, real return under inflation).
Note: In the TEO national selection, calculations are not “heavy math”; the goal is core quantitative literacy and correct interpretation.
Finance Skill Category 4 — Financial Visuals & Evidence
-
F4.A Reads and interprets basic financial tables/graphs (budget table, interest–maturity comparison, return chart, price series, etc.).
-
F4.B Draws justified inferences from data; distinguishes which information is critical for the decision (e.g., total cost, risk indicators, volatility).
-
F4.C Identifies “red flags” in fraud and risky offers based on data/statements (unrealistic returns, missing information, questionable regulatory claims, etc.).
Finance Question Design and Assessment Principles
-
Scenario-based assessment: Questions are built around daily-life scenarios (budgeting, credit, insurance, investment decisions, fraud).
-
Decision justification: The reasoning behind a choice matters as much as selecting the correct option (F2.*).
-
Core quantitative literacy: Compound interest, real vs nominal, and debt cost are prioritized as core calculations (F3.*).
-
Evidence-based inference: For graph/table questions, students are expected to read data correctly and justify decisions using evidence (F4.*).
-
Security and ethical awareness: Financial fraud, Ponzi/pyramid schemes, and safe digital transaction awareness constitute a distinct skill domain (F4.C).
Examples of application
-
(F1.A–F1.C) “Which product is most suitable for this goal, and why?”
-
(F2.A) “Which items in this budget are unsustainable? Which two changes would be most effective to reach the goal?”
-
(F2.B–F3.B) “Credit card debt vs personal loan: which is more reasonable in terms of total cost and risk?”
-
(F3.A) “With compound interest, approximately how much will savings be after 12 months?”
-
(F4.A–F4.B) “Based on the interest–maturity comparison chart, how does total repayment change?”
-
(F4.C) “Which statements/promises in this investment offer indicate fraud risk?”
- Content Map
(If you want this as a table in Google Docs, you can paste as-is; the columns are separated by tabs.)
4. Area Scope
| Area | Scope | Recommended time* | Assessed outputs |
|---|---|---|---|
| Microeconomics | Markets; consumer and firm decisions; market structures; government interventions; market failures; labor markets; basic game theory | 18–22 hours | Graphs/equilibria; marginal analysis; welfare effects; policy comparison |
| Macroeconomics | Indicators; AD–AS; money and banking; monetary/fiscal policy; growth; economic fluctuations and crisis intuition; inequality | 16–20 hours | Data interpretation; shock analysis; policy transmission mechanism |
| International Economics | Gains from trade; protectionism; exchange rates and exchange-rate regimes; currency unions; environment and sustainable development | 10–12 hours | Comparative advantage; distributional effects; exchange-rate analysis |
| Modern Economics: Evidence | Graph/table reading; correlation–causality distinction; intuitive evidence evaluation | 6–8 hours | Evidence-based reasoning; data-consistent explanation |
| Finance (core) | Budgeting/planning; saving & compound interest; debt & credit; investment basics; risk management; insurance; fraud | 10–12 hours | Financial decision-making; interest calculations; risk–return intuition |
*Times are recommendations and can be adjusted based on the student’s schedule and timeline.
5. Topic Weights by TEO Stage
Stage 1 — Online Qualifying Examination (Economics + Financial Literacy)
Format and Duration:
Stage 1 is an online proctored examination consisting of two sections: Economics (60 questions / 120 minutes) and Financial Literacy (30 questions / 60 minutes). There is a mandatory 30-minute break between the two sections. The total active testing time is 180 minutes. The overall structure is designed to be approximately 67% Economics / 33% Finance.
Economics Section
The Economics section accounts for approximately 67% of the total exam. Its internal topic distribution is as follows:
-
Microeconomics: 35–40%
-
Macroeconomics: 35–40%
-
International Economics: 15–20%
-
Evidence and Data Literacy in Modern Economics: 5–10%
Financial Literacy Section
The Financial Literacy section accounts for approximately 33% of the total exam. Its internal topic distribution is as follows:
-
Financial Planning and Budgeting: 20–30%
-
Banks and the Banking System (deposits, loans, interest, the basic role of the central bank): 20–30%
-
Saving, Compound Interest, and the Time Value of Money (basic): 15–25%
-
Borrowing and Credit (credit cards, credit scores, interest costs): 10–20%
-
Investment Instruments and Risk Management (stocks/bonds, diversification, risk-return trade-off): 10–20%
Stage 2 — National Final (Economics + Finance, Economics-Weighted)
Format and Duration:
The National Final is a two-session, in-person examination held in Istanbul. The MCQ session consists of 40 questions in 90 minutes, and the FRQ/OQ session consists of 5 open-response questions in 155 minutes. The overall evaluation structure is planned to be approximately 70–75% Economics / 25–30% Finance.
Economics Component
The Economics component accounts for approximately 70–75% of the total assessment. Its internal topic distribution is as follows:
-
Microeconomics: 35–40%
-
Macroeconomics: 35–40%
-
International Economics: 15–20%
-
Evidence and Data Literacy in Modern Economics: 5–10%
Finance Component
The Finance component accounts for approximately 25–30% of the total assessment. Its internal topic distribution is as follows:
-
Financial Planning and Budgeting: 20–30%
-
Banks and the Banking System (deposits, loans, interest, the basic role of the central bank): 20–30%
-
Saving, Compound Interest, and the Time Value of Money (basic): 15–25%
-
Borrowing and Credit (credit cards, credit scores, interest costs): 10–20%
-
Investment Instruments and Risk Management (stocks/bonds, diversification, risk-return trade-off): 10–20%
In the National Final, the open-response questions (FRQ/OQ) are designed to assess not only content knowledge, but also written reasoning, mechanism-based explanation, the use of data and graphs, and coherent justification. Students are expected to present their solutions clearly, step by step, and in English. Evaluation is based on detailed rubrics and follows a system of full and partial credit.
Although the Final includes 5 open-response questions in total, only up to 4 questions contribute to the final score. For this reason, students are encouraged to develop not only strong content knowledge, but also effective time management and the strategic judgment needed to decide which question to leave out.
6. Out-of-Scope Topics for National Selection / Reserved for Final Preparation (Camp)
In TEO national selection stages (especially Stage 1), the core content with strong overlap with AP Micro/Macro and IB Economics HL is prioritized. Among IEO topics, the items listed below are excluded from the assessed scope in the national selection or may be used only at the level of “context/scenario.” Detailed instruction and deeper applications are reserved for the IEO international final preparation (camp) process:
-
Game theory: while the basic framework such as “Nash equilibrium” is preserved, advanced subtopics such as repeated games and commitments are out of scope for the national selection.
-
Digital economy pricing: freemium, bundling, and personalized pricing are not assessed as separate content topics; when needed, they may appear only as examples/context in scenarios.
-
Interest rate parity: interest rate parity is not assessed as a formal topic; instead, the relationship between exchange rates and capital flows is covered at an intuitive level.
-
Modern economics methods: natural experiments and field experiments are not assessed as methodology topics; instead, skills such as graph/table interpretation and the correlation–causality distinction are prioritized.
-
Reduced depth in finance: advanced/niche topics such as derivatives, crowdfunding, insurance, financial fraud and Ponzi schemes, and technical crypto/DeFi details are out of scope for national selection assessment; finance questions are structured primarily around budgeting, saving (compound interest), basic debt/credit management, and the risk–diversification core.
7. Economic Principles and the Economist’s View (National Selection Core Syllabus)
This section builds a common language across topics. Students are expected to master the following core frameworks:
-
Scarcity, choice, and opportunity cost; marginal thinking (marginal benefit/cost).
-
Incentives and unintended consequences; secondary effects and general equilibrium intuition.
-
Efficiency vs equity; welfare, Pareto improvement, and the idea of deadweight loss.
-
Positive vs normative analysis; assumptions, models, and constraints.
-
Graph literacy: slopes, areas (consumer/producer surplus), shifts, and out-of-equilibrium situations.
Recommended outputs: short definition questions, basic graph reading, and short scenario-inference questions.
8. Microeconomics (National Selection Core Syllabus)
8.1 Competitive Markets: Supply–Demand, Equilibrium, and Elasticities
Scope: Demand and supply curves; equilibrium price/quantity; determinants of shifts (income, tastes, substitutes/complements, costs, technology); elasticities (price elasticity of demand/supply, income elasticity, cross-price elasticity) and short-run vs long-run differences.
Graphs: Market equilibrium; new equilibrium after tax/subsidy; price ceiling/floor and shortage/surplus.
Skills / Question types:
-
Interpreting the direction and welfare impact of shocks (e.g., income increase, cost increase).
-
Elasticity interpretation: total revenue, tax incidence, and price control effects.
-
Short calculations: elasticity calculations (percent change, midpoint method), tax revenues.
8.2 Consumer Choice (Intuitive, model-based)
Scope: Preferences, budget constraint, marginal utility, substitution effect intuition; effects of price/income changes on choice. In line with IB HL, consumer choice logic is developed while keeping the calculation burden low in the national selection.
Skills / Question types:
-
Interpreting changes in the budget constraint (income increase, price change) graphically.
-
MCQ inference questions using diminishing marginal utility and rational choice intuition.
-
Conceptual interpretation of income vs substitution effects (no required calculations).
8.3 Firm Behavior: Production, Costs, and Profit Maximization
Scope: Intuition of production functions; fixed/variable costs; average and marginal cost; revenue concepts (TR, AR, MR); profit maximization logic (MR=MC); short-run vs long-run distinction.
Graphs: MC–ATC–AVC; firm supply (relevant portion of MC); profit/loss areas.
Skills / Question types:
-
Extracting marginal/average cost from a cost table and making decisions.
-
Determining profit-maximizing quantity; showing profit/loss area on a graph.
-
Interpreting shutdown and exit conditions conceptually.
8.4 Market Structures: Competition, Monopoly, Monopolistic Competition, Oligopoly
Scope: Market power and price setting; monopoly and monopolistic competition; strategic interaction in oligopoly. Game theory is covered only at a basic level under this heading (Nash equilibrium, simple payoff matrix).
Skills / Question types:
-
Welfare comparison of competitive market vs monopoly (DWL intuition).
-
Price discrimination (1st/2nd/3rd degree) at a conceptual example level (no advanced math).
-
Oligopoly: finding Nash equilibrium from a simple payoff matrix; interpreting cooperation/coordination problems.
8.5 Government Interventions and Competition Policy
Scope: Taxes, subsidies, price controls; regulation; policy tools regarding market power (competition-law intuition).
Skills / Question types:
-
Comparing the objectives and side effects of policy tools (tax/subsidy/price ceiling).
-
Welfare analysis: consumer surplus/producer surplus/taxes and deadweight loss.
-
Short scenario: comparative MCQs on “which policy is more appropriate.”
8.6 Market Failures: Externalities, Public Goods, Asymmetric Information
Scope: Negative/positive externalities; social cost/benefit; Pigouvian taxes/subsidies; regulation and cap logic; public goods and free riding; common resources; asymmetric information (adverse selection, moral hazard) and basic solutions.
Skills / Question types:
-
Graphical interpretation of concepts such as MSC/MPB and effects of corrective taxes/subsidies.
-
Comparing policy options for free-rider problems in public goods.
-
Scenario questions on asymmetric information (insurance, used cars, etc.): identifying the problem and the solution (screening, warranty, regulation).
8.7 Labor Markets
Scope: Labor supply and demand, wage determination; minimum wage and unions; productivity and human capital; links to basic unemployment types.
Skills / Question types:
-
Graphing/interpreting possible effects of minimum wage on employment and wages.
-
Union/collective bargaining and monopsony intuition (without deep math).
-
Linking human capital and productivity increases to wages.
8.8 Innovation (Core intuition)
Scope: R&D incentives, patents and IP logic; relationship between innovation and market structure; static vs dynamic efficiency.
Skills / Question types:
-
Scenario-based MCQs discussing pros/cons of patent protection (incentives vs market power).
-
Intuitively linking innovation to productivity and long-run growth.
9. Macroeconomics (National Selection Core Syllabus)
9.1 Macroeconomic Data and Measurement
Scope: National income (GDP/GNP), nominal–real distinction, price indices and inflation (CPI), unemployment measurement and types, growth rates, output gap intuition.
Skills / Question types:
-
Interpreting a dataset (mini table/graph): trend, break, comparison.
-
Nominal–real distinction and inflation effects; basic percent calculations.
-
Distinguishing unemployment types with short scenarios.
9.2 Macroeconomic Analysis with the AD–AS Model
Scope: Aggregate demand (AD) components; SRAS and LRAS intuition; demand and supply shocks; inflation–unemployment relationship (short-run trade-off intuition).
Skills / Question types:
-
Identifying the direction of AD/SRAS/LRAS shifts and inferring output–price level effects.
-
Policy response: when might monetary/fiscal policy be more appropriate?
-
Interpreting special cases such as stagflation (supply shock).
9.3 Money, Banks, and the Money Creation Mechanism
Scope: Functions of money; money demand; banking system (deposits–loans); reserve logic; the role of the central bank and core tools (policy rate, open market operations, reserve requirements).
Skills / Question types:
-
Explaining the transmission mechanism from money supply changes to interest rates and aggregate demand.
-
Basic money multiplier intuition (without excessive technical detail).
-
Linking banks’ lending capacity/risk appetite to the business cycle.
9.4 Monetary and Fiscal Policy
Scope: Monetary policy tools and targets (inflation, growth, employment); fiscal policy (government spending, taxes, budget balance); multiplier intuition; policy lags and expectations.
Skills / Question types:
-
Policy scenarios: which tools are used in recession/inflation and why?
-
Interpreting multiplier effects intuitively (no formal derivation required).
-
Explaining “anchoring inflation expectations” in short text.
9.5 Long-Run Growth and Technology
Scope: Productivity, technology, capital accumulation, human capital; the impact of institutions on growth; supply-side policies.
Skills / Question types:
-
Distinguishing growth-enhancing factors via short scenarios.
-
Interpreting long-run effects of supply-side policies (education, R&D, infrastructure).
9.6 Economic Fluctuations and Crisis Intuition (Intuitive)
Scope: Business cycles; financial shocks; credit contraction; confidence channel; liquidity trap intuition (without advanced technical detail).
Skills / Question types:
-
Explaining how tighter credit conditions affect aggregate demand during crises.
-
Distinguishing the goals of policy options (including QE, by name) conceptually.
9.7 Institutions and Inequality
Scope: Income/wealth inequality; measurement concepts (percentiles, Lorenz/Gini intuition); causes of inequality and policy tools (tax–transfer, education, minimum wage, social policies).
Skills / Question types:
-
Interpreting an inequality-related graph and discussing plausible drivers.
-
Comparing policy options and their possible side effects/trade-offs.
10. International Economics (National Selection Core Syllabus)
10.1 Specialization and Gains from Trade
Scope: Comparative advantage; PPF intuition; welfare effects of trade; terms of trade idea.
Skills / Question types:
-
Using simple tables to determine comparative advantage and trade direction.
-
Explaining how trade expands consumption possibilities via graph/interpretation questions.
10.2 Protectionism: Winners and Losers
Scope: Tariffs, quotas, subsidies; consumer–producer–welfare effects; distributional effects and political economy intuition.
Skills / Question types:
-
Graphing/interpreting effects of tariffs/quotas on price, quantity, and welfare.
-
Distribution questions: “which actors win/lose?”
10.3 Exchange Rates, Exchange Rate Regimes, and Currency Unions
Scope: FX supply–demand logic; appreciation/depreciation; fixed vs floating exchange rates; currency union logic and basic pros/cons; balance of payments intuition.
Skills / Question types:
-
Interpreting effects of FX movements on exports/imports and inflation.
-
Intuition on policy space and reserve pressure under fixed exchange rates.
-
Trade-offs of a currency union (e.g., euro): trade/cost/monetary independence.
10.4 Environmental Economics and Sustainable Development
Scope: Climate/environment externalities; carbon tax and cap-and-trade intuition; sustainable development goals; development indicators (intuitive) and policy options.
Skills / Question types:
-
Comparing carbon tax vs emissions cap tools.
-
Discussing trade-offs between sustainability goals and growth/employment.
11. Modern Economics: Evidence and Data Literacy (National Selection Core Syllabus)
The goal is to enable students to read and reason from data/graph/table-heavy texts commonly seen in modern economics questions. Rather than focusing on methodology labels (natural experiments, field experiments, etc.), the national selection assesses intuitive evidence evaluation.
11.1 Graph and Table Interpretation
Scope: trend, breaks, mean/median, percent change, comparisons, basic correlation intuition.
Skills / Question types:
-
Interpreting which variable rises/falls and when change accelerates, etc.
-
Describing co-movement (correlation) and considering plausible third factors.
-
Computing ratios/percent changes from a simple table and drawing conclusions.
11.2 Correlation and Causality: Intuitive Framework
Scope: correlation is not causation; reverse causality, confounders, and selection effects; building a “plausible mechanism” from evidence.
Skills / Question types:
-
Choosing the most plausible causal mechanism for a given finding (MCQ).
-
Distinguishing alternative explanations (confounder, measurement error).
-
Short text: “Is this finding causal, and why?”
12. Financial Literacy (National Selection Core Syllabus)
The finance section aims to help students evaluate everyday financial decisions using sound concepts. In the national selection, the core includes budgeting, saving–compound interest, debt/credit, investment basics, risk management, insurance, and fraud topics.
12.1 Financial Planning and Budgeting
Scope: income–expense tracking, debt management, goal setting, cash flow, and emergency funds.
Skills / Question types:
-
Computing savings rate and time-to-goal from a simple budget table.
-
Interpreting intuitive indicators such as debt-to-income ratio.
12.2 Banks and the Banking System (Finance perspective)
Scope: deposits, loans, interest; banks’ role in savings–credit–payments; central bank’s role in the financial system (basic).
Skills / Question types:
-
Interpreting how interest rate increases/decreases affect credit demand and saving behavior.
-
Distinguishing deposit and loan types (time vs demand deposits, consumer vs mortgage loans) via simple scenarios.
12.3 Saving and Compound Interest
Scope: simple vs compound interest; accumulation over time; real return intuition.
Skills / Question types:
-
Interpreting why accumulation accelerates over time under compounding.
-
Basic calculation: approximate savings/debt amount given an interest rate and time period.
12.4 Borrowing, Credit, and Credit Score
Scope: credit cards, installment loans, interest types; credit score logic; default risk.
Skills / Question types:
-
Interpreting how minimum payments increase total cost in credit card scenarios.
-
Interpreting how credit score affects interest rates and access.
12.5 Investment Instruments and Risk Management (Core)
Scope: time value of money intuition; risk–return; basic differences between stocks and bonds; diversification; introduction to inflation and FX risk.
Skills / Question types:
-
Explaining why diversification reduces risk (with a simple example).
-
Explaining the bond price–interest relationship intuitively.
-
Choosing an investment aligned with a risk profile (scenario).
13. Advanced Topics Reserved for Final Preparation (Camp Module)
The topics below are not part of the core assessed scope in the national selection syllabus; they are recommended to be deepened in the IEO final preparation camp.
13.1 Microeconomics — Advanced
-
Digital platforms and network effects: two-sided markets, lock-in intuition, platform strategies.
-
Pricing in the digital economy: freemium, bundling, personalized pricing, and data-based discrimination.
-
Advanced game theory: commitments, repeated games, trigger strategies, and sustainable cooperation.
13.2 International Economics — Advanced
-
Interest rate parity (covered/uncovered): FX–interest linkage, carry trade intuition, risk premium.
-
Global shocks and supply-chain disruptions: trade costs and pass-through.
13.3 Modern Economics — Methods
-
Logic of natural and field experiments: causal inference, randomization, selection bias.
-
Basic identification strategies: difference-in-differences (DiD) intuition, the idea of a control group.
13.4 Finance — Advanced
-
Advanced investment instruments: derivatives (forwards/futures, options) and basic hedging intuition.
-
Crowdfunding: donation-based vs equity-based; links to platform economics.
-
Crypto assets: blockchain, volatility, DeFi, regulation, and consumer protection.
-
Insurance markets (advanced): risk pooling, coverage–deductible design, and asymmetric information links (intuitive level).
-
Financial fraud and Ponzi/pyramid schemes (advanced): “red flags,” consumer protection, and regulatory perspective.
14. Recommended Resources and Reading
14.1 Officially Recommended Core Resources (IEO)
The TEO syllabus is aligned with the core resources recommended by the International Economics Olympiad (IEO).
Main resource (Economics):
-
The Economy 2.0: Microeconomics — CORE Econ
-
The Economy 2.0: Macroeconomics — CORE Econ
(Curriculum Open-access Resources in Economics) -
https://www.core-econ.org
CORE Econ is an open-access resource that covers modern economic issues (inequality, environment, financial crises, digital economy, etc.) through a data- and evidence-based approach.
Supplementary resource:
- N. Gregory Mankiw — Principles of Economics (latest edition)
This book provides a more traditional and systematic framework for economics and is recommended for strengthening core concepts.
Students may also use other A-Level, International Baccalaureate (IB), and introductory principles-level economics textbooks as supplementary sources.
For the “Frontiers & Evidence” section:
-
Nobel Prize in Economic Sciences — Awarded Works
-
https://www.nobelprize.org/prizes/lists/all-prizes-in-economic-sciences/
This list is useful for understanding prominent research areas and methods in modern economics.
14.2 Reading Around the Subject (Economics)
TEO is not only exam-oriented; it also aims for intellectual depth. Candidates are encouraged to read beyond core textbooks to gain a broader perspective. Suggested directions:
-
Krugman, Wells — Economics
-
Tim Harford — The Undercover Economist
-
Daron Acemoğlu & James A. Robinson — Why Nations Fail
-
Daniel Kahneman — Thinking, Fast and Slow (behavioral economics perspective)
These works help develop understanding of historical, behavioral, and institutional dimensions of economic thinking.
14.3 Finance and Financial Literacy Resources
Finance resources recommended by IEO:
-
CORE Econ — Unit 9: Lenders and Borrowers
-
GFLEC — Personal Finance Course: https://gflec.org/education/personal-finance-course/
-
FDIC — Money Smart for Young Adults: https://www.fdic.gov/resources/consumers/money-smart/
-
PwC — Financial Literacy Curriculum (High School Lessons)
-
Khan Academy — Personal Finance & Core Finance
The finance section focuses on budgeting, debt, credit, compound interest, risk–return balance, and basic investment instruments.
14.4 Useful Websites and Digital Resources
-
CORE Econ: https://www.core-econ.org
-
Marginal Revolution University (MRU): https://mru.org
-
Federal Reserve Education: https://www.federalreserveeducation.org
-
Federal Reserve Bank of St. Louis — FRED Database: https://fred.stlouisfed.org
The FRED database is especially recommended for macroeconomic data analysis and graph interpretation practice.
14.5 Academic Horizon and Evidence-Based Economics
In the modern economics section, students are expected not only to know concepts but also to interpret data and reason from evidence. Accordingly, students are expected to:
-
Practice reading economic graphs and tables
-
Evaluate policy outcomes using evidence
-
Distinguish correlation from causality
14.6 Suggested Preparation Pathway (3 Levels)
This pathway is designed to help students at different starting levels prepare systematically for TEO. Students may follow one of the routes below based on their level.
Level 1 — Foundation
Goal: Build core concepts, develop basic graph literacy, and start MCQ practice.
Who is it for?
Students new to economics / students outside IB-AP / “starting from zero.”
Economics (required core)
-
CORE Econ — The Economy 2.0 Micro (selected units)
-
CORE Econ — The Economy 2.0 Macro (selected units)
-
MRU videos (to quickly build concepts)
-
Graph practice: supply–demand, tax/subsidy, externalities, basic AD–AS shocks
Finance (basic for Stage 2 preparation) -
Khan Academy — Personal Finance (budget, interest, debt, risk)
-
Compound interest & time value of money: short practice questions
Output (by the end of this level, a student should be able to) -
Recognize and apply basic micro and macro concepts
-
Make “what happens?” inferences from graphs
-
Do basic finance calculations (interest, budget, debt cost)
Suggested pace: 4–6 hours per week (at least 3 weeks)
Level 2 — Core / Competition-Ready
Goal: Speed + accuracy in TEO format; solve economics and finance in balance.
Who is it for?
Students with IB/AP background or those who completed Foundation and want a competition-focused track.
Economics (main route for Stage 1)
-
Complete CORE Econ micro and macro core (especially: markets, firm/consumer decisions, market failures, public policy, measurements, AD–AS, money/banking, policy tools)
-
Mankiw Principles of Economics (selected readings for concept clarity and review)
-
International economics: gains from trade, protectionism, FX intuition (without formal parity)
-
Modern economics & evidence: graph/table interpretation, correlation–causality intuition, mechanism building
Finance (main route for Stage 2) -
GFLEC Personal Finance Course (selected modules)
-
FDIC Money Smart for Young Adults (budget, banking, credit)
-
PwC High School Lessons (investment/risk/financial decisions)
-
Khan Academy (core finance + personal finance): practice questions
Output (by the end of this level, a student should be able to) -
Manage time and maintain high accuracy in a 60–90 minute MCQ exam
-
Build consistent “mechanism + graph + policy effect” reasoning in economics questions
-
Justify budget–credit–interest–risk decisions using evidence in finance questions
Suggested pace: 6–10 hours per week (4–8 weeks)
Note: For many students, this level is sufficient for Stage 1.
Level 3 — Advanced / Final-Ready
Goal: Be ready for the Final format (MCQ + FRQ): explanation quality, use of evidence, written expression.
Who is it for?
Students targeting the Final / aiming to pass Stage 2 / strong candidates.
Economics (Final focus)
-
Review CORE Econ + Mankiw with a “weak-link” focus (application, not definitions)
-
AD–AS and policies: multiple shock scenarios, short-run vs long-run distinction
-
Market failures & policy design: justifying tax/subsidy/regulation
-
Evidence-based reasoning: building arguments from tables/graphs; alternative explanations (correlation/plausible causal mechanisms)
Finance (Final focus) -
Borrowing and credit: true cost, maturity–interest comparison, credit card dynamics
-
Investment & risk: diversification, risk–return, real return under inflation
-
Fraud/Ponzi: “red flag” analysis (especially text-based cues)
Minimum standard for FRQ (open-ended) skills
Answer structure: -
Define the concept (1–2 sentences)
-
Explain the mechanism (cause–effect chain)
-
Use graph/table evidence (if any)
-
Conclusion / policy recommendation (short, clear)
-
At least 2 FRQ practice attempts per week + rubric-based review
Suggested pace: 10–14 hours per week (3–6 weeks)
14.7 Focus by Stage (Short Summary)
-
Stage 1: Economics only — Micro + Macro core, basic international economics, evidence/graph literacy
-
Stage 2: Economics + Finance (two sessions) — Economics MCQ speed + finance core literacy (budget, interest, debt, banking, risk)
-
Stage 3 Final: MCQ + FRQ — written justification, mechanism, data/graph evidence, and strategic time management
14.8 Weekly Routine Example (Copy–Apply)
-
2 days: CORE/Mankiw topic + short notes
-
2 days: timed MCQ practice
-
1 day: graph/table reading + “evidence/mechanism” mini write-up
-
(Stage 2 and beyond) 1 day: finance practice (budget/interest/credit)
-
(Final) twice per week: FRQ practice
15. Appendix — Minimum Formula and Graph List (National Selection)
This list covers the most common calculation and visual representation types that may be used in the national selection exam; questions are designed not to require advanced mathematics.
15.1 Formulas / Calculations (core)
General quantitative literacy
-
Percent change, growth rates, annualization (intuitive).
-
Mean–median difference (interpretation), reading indices (e.g., CPI).
-
Nominal–real distinction: inflation effects (approximate real return / real wage interpretation).
Microeconomics
-
Elasticities:
-
Price elasticity of demand and supply (midpoint method)
-
Cross-price elasticity (substitute/complement interpretation)
-
Income elasticity (normal vs inferior good interpretation)
-
-
Total revenue (TR) and elasticity relationship (direction of TR when price changes).
-
Tax–subsidy: tax revenue intuition; tax incidence distribution by elasticity (calculation/interpretation).
-
Welfare analysis (area intuition): consumer surplus, producer surplus, tax revenue, DWL (limited calculation).
-
Firm/costs:
-
Total/average/marginal cost relationships (inference from tables)
-
Profit calculation: profit = TR − TC (basic)
-
-
Market structures: MR=MC logic (as a decision rule; no formal derivation required).
-
Externality correction (intuitive): difference between social cost/benefit and market outcome (area/label intuition).
Macroeconomics
-
Inflation calculation (basic percent change from CPI).
-
Unemployment rate and labor force participation (definitions + simple ratio intuition).
-
Real GDP growth rate (basic percent change).
-
AD components identity (C+I+G+(X−M)) — for interpretation only (no deep accounting expected).
-
Money–interest–demand transmission mechanism (intuitive; no formula required).
-
Phillips curve / inflation–unemployment trade-off (interpretation via graphs; no formula required).
International economics
-
Comparative advantage: opportunity cost (simple tables).
-
Exchange rate: appreciation/depreciation — net exports and inflation effects (intuitive).
-
Trade policy: welfare components of tariffs/quotas (area intuition).
Financial literacy (core)
-
Simple and compound interest (including approximate calculations).
-
Time value of money (intuitive): “1 TRY today is not the same as 1 TRY tomorrow.”
-
Inflation and real return (approx.): nominal return − inflation ≈ real return (intuitive).
-
Debt cost: maturity–interest–total repayment intuition (including minimum payment effect).
15.2 Graphs / Diagrams (core)
Microeconomics
-
Supply–demand equilibrium; shifts vs movement along the curve.
-
Tax and subsidy graphs (wedge); tax incidence intuition.
-
Price ceiling / price floor → shortage / surplus + welfare effects.
-
Consumer surplus / producer surplus / tax revenue / DWL (area intuition).
-
Negative/positive externalities: MSC–MPC / MSB–MPB (labeled) and corrective policy (tax/subsidy or cap intuition).
-
Public goods / common resources: free riding and overuse (graph not required; table/scenario acceptable).
-
Firm cost curves: MC–ATC–AVC (shutdown intuition), short-run supply.
-
Market structures:
-
Competitive firm (P=MR=MC intuition)
-
Monopoly (MR–D with MC; DWL intuition)
-
Monopolistic competition/oligopoly: mainly scenario/interpretation; simple payoff matrix (Nash) may appear.
-
Macroeconomics
-
AD–AS: AD, SRAS, LRAS; demand/supply shocks; output–price level effects.
-
Phillips curve (short run): inflation–unemployment relationship (intuitive).
-
Basic labor market graph (wage–employment supply/demand) and minimum wage effect (if used).
-
Money market intuition graph (money supply/money demand–interest rate) (no advanced formula expected).
International economics
-
PPF + trade: gains from trade (intuitive, basic).
-
Tariff/quota: domestic price, import quantity, welfare components (area intuition).
-
FX supply–demand: appreciation/depreciation and net export link (intuitive).
-
Exchange rate regimes: fixed vs floating (scenario/interpretation; graph optional).
Evidence & data literacy (Modern economics)
-
Time series: trend/break/volatility interpretation.
-
Distribution graphs (histogram/boxplot) and summary statistics (mean–median) interpretation.
-
Scatter plot: correlation interpretation, possible confounder intuition.
-
Basic table reading: ratios, percent changes, comparisons.
Financial literacy (core)
-
Budget table (income–expense–saving) interpretation.
-
Interest–maturity comparison table (total repayment intuition).
-
Return chart (nominal/real intuition; risk/volatility intuition).